فرستاده شد . « 1 » وى در دوره اول جنگ‌هاى ايران و روس شركت داشت و در سال 1218 ه . ق توسط شاه ، مامور جنگ با سيسيانف ، فرمانده مشهور روس‌ها گرديد و با رشادت‌هاى فراوان صدمات زيادى به روس‌ها وارد ساخت و پيروزمندانه به حضور شاه بازگشت . « 2 » در سال‌هاى 1219 و 1221 ه . ق نيز او در جنگ‌ها شركت داشت « 3 » و فتحعلى شاه او و نيروهاى تحت امرش را ، كه بيشتر سمنانى و دامغانى بودند ، در اختيار عباس ميرزا نهاده بود و او نايب‌السلطنه را يارى فراوان كرد . « 4 » در 1224 ه . ق او با برادران خود ذو الفقار خان و مطلب خان و امراى ديگر توسط شاه به همراه شاهزاده محمد على ميرزا به جنگ روس‌ها به تفليس اعزام شد . اسماعيل خان در راه ايروان به فرماندهى جنگ منصوب گرديد . بسيارى از روس‌ها كشته شدند و قبايل بزچلو و طوايف ديگر به شفاعت او به شاه ايران پناه آوردند . « 5 » در 1225 ه . ق پس از اينكه مذاكرات سردار روسى و قائم مقام فراهانى براى صلح به جايى نرسيد ، اسماعيل خان بار ديگر با برادران خود به همراه شاهزاده على خان روانه نخجوان شدند تا با روس‌ها مبارزه كنند . در جنگ با روس‌ها در پنبك و آباران بر آنها پيروز شدند و تا نزديكى قراباغ و گنجه تاختند و بسيارى از ايلات آن نواحى را كوچ داده و به ايروان بازگشتند . « 6 » در 1226 ه . ق فتحعلى شاه از تهران حركت كرد و در رجب همان سال اسماعيل خان را از چمن سلطانيه براى

--> ( 1 ) - محمد تقى لسان الملك سپهر : ناسخ التواريخ 1 / 112 - 114 . ( 2 ) - همان 1 / 127 - 137 . ( 3 ) - محمد حسن خان اعتماد السلطنه : تاريخ منتظم ناصرى 3 / 1472 - 1482 . ( 4 ) - محمد تقى لسان الملك سپهر : پيشين 1 / 138 - 150 . ( 5 ) - همان 1 / 185 - 186 . ( 6 ) - همان 1 / 194 ؛ محمد حسن خان اعتماد السلطنه : پيشين 3 / 1497 - 1498 .